U prethodnih nekoliko godina imao sam priliku da kraće boravim i upoznam najvažnija kulturna i društvena nasleđa nekoliko evropskih gradova. U maju 2007. godine krenuo sam preko Atlantika, u Severnu Ameriku. Odredište su mi bili gradovi Denver i Kolorado Springs u kojima sam boravio četiri meseca. Do povratka kući obišao sam San Francisko, Las Vegas i Njujork.

 

Na kraju mog studiranja pojavljuje se velika dilema, koji posećeni grad da bude tema mog Diplomskog rada. Želeo sam da to bude grad koji sam i ja, na neki način doživeo. Odabrao sam relativno mali grad, za nas skoro i nepoznat. To je Kolorado Springs koji je udaljen od Denvera 98 km.

 

Predmet ovog rada su turizam Kolorado Springsa sa svim prirodnim i antropogenim vrednostima. Da bi se dobio potpuni uvid u razvoj turizma u radu su prikazani sadašnje stanje i dešavanja u gradu i njegovoj okolini, ali je dat i osvrt na prošla zbivanja kao i očekivanja za budućnost.

 

Zadatak rada je da se analiziraju sve vrednosti, kako prirodne tako i antropogene, ali i materijalna baza, promet turista i oblici turizma, radi dobijanja što realnije slike o motivima i kvalitetima turističke privlačnosti.

 

Cilj ovog rada je da se sagleda nivo razvijenosti turizma Kolorado Springsa  i pronalaženje njegovog mesta na američkom turističkom tržištu.
Da bi rad bio sveobuhvatan pored terenskog istraživanja, korišćeni su i razni sekundarni izvori podataka, na primer podaci iz turističke organizacije Kolorado Springsa zatim veb prezentacije i drugo. Uz literarni metod korišćeni su komparativni, analitičko–sintetički, kartografski, statistički, grafički i metod kritičnosti.

Turističko geografski položaj je odnos pojava, objekata i lokaliteta prema pravcima turističkih kretanja.
Kolorado Springs (Colorado Springs) se nalazi na nadmorskoj visini od 1.839 m uz istočno podnožje planine Pajks Pik (Pikes Peak), visoke 4302 m. Istočno od grada proteže se Velika ravnica (Great Plains). Kordinate centralne tačke Kolorado Springsa su 38º51''48'' severne geografske širine i 104º47’31’’ zapadne geografske dužine.
Kolorado Springs je sedište i po broju stanovnika najveći grad okruga El Paso. Površina mu je 4.811 km². Okrug ima 582.272 stanovnika i obuhvata površinu od 5.517 km². Sa severne strane El Paso okruga je okrug Daglas (Douglas), na jugu okrug Pueblo (Pueblo), na istoku okrug Linkoln (Lincoln), a na zapadu okrug Frimont (Fremont). Najbliža naseljena mesta Kolorado Springsu su na istoku Elsmer (Elsmere), 12 km, na zapadu Manitu Springs (Manitou Springs), 8 km, na severu Monument (Monument), 24 km, i na jugu Stratmur (Stratmoor), 10 km.

Grad Kolorado Springs je smešten u državi Kolorado (Colorado) u jugozapadnom delu SAD-a (United States of America). Zauzima centralni prostor zapadnog dela SAD-a pod kojim se podrazumeva teritorija između Misisipija i Tihog okeana. Površina Kolorada je 269.837 km² i osma je po veličini među 50 država SAD-a. Sa 4.861.515 stanovnika zauzima dvedesetdrugo mesto.

Glavni grad države Kolorado je Denver. Najviša tačka je planinski vrh, Mont Elber (Mount Elber), 4.399 m, a najniža tačka je reka Arikari (Arikaree) sa 1.010 m nadmorske visine. Kolorado se graniči sa državama Vajoming (Wyoming), Nebraska (Nebrasca), Kanzas (Kansas), Novi Meksiko (New Mexico) i Juta (Utah).

Turistički položaj Kolorado Springsa zavisi od više faktora: geografskog položaja, saobraćajne povezanosti, udaljenosti od takođe velikih gradskih centara i značajnih turističkih prostora u regiji. Poseban značaj za razvoj turizma u nekoj oblasti ima dobra saobraćajna povezanost. Kolorado Springs ima dobru saobraćajnu komunikaciju sa ostalim državama SAD-a. Direktno je vezan za međudržavni autoput 25 (sever – jug) i indirektno, preko Denvera, za autoput 70 (istok – zapad). Udaljenost Kolorado Springsa od većih gradova SAD-a: Dalas 1175 km, Njujork 2979 km, Los Anđeles 1884 km, Sent Luis 1352 km, Solt Lejk Siti 969 km.
Kolorado Springs je indirektno, preko Denvera, povezan sa železničkom prugom “Kalifornijski zefir” (California zephyr), koja vodi od države Ilinois do države Kalifornija.
Sa manjeg komercijalnog aerodroma, koji se nalazi u jugoistočnom delu grada, svakodnevno polaze letovi za 8 većih gradova u SAD-u, kao što su Los Anđeles (Los Angeles) i San Francisko (San Francisco). Dužina nekih avionskih letova iz Kolorado Springsa (ili Denvera): Los Anđeles 2,3 h, San Francisko 3 h, Njujork 4 h, London 9 h, Frankfurt 10 h, Beograd 12 h.

U osnovne elemente prirodne sredine nekog područja spadsaju reljef, klima, voda i biljni i životinjski svet. Njihovim uzajamnim delovanjem dolazi do formiranja različitih tipova prirodnih sredina čija turistička afirmisanost zavisi od niza faktora koji zadovoljavaju želje i potrebe turističke tražnje.
Prirodne turističke vrednosti su nastale delovanjem egzogenih i endogenih sila, a da bi postale deo turističke ponude, potrebno je da postoji prožimanje prirodnih i antropogenih elemenata kako bi se stvorila osnova za razvoj turizma.

Reljef je osnovni element prirodne sredine. Turistički potencijal nekog prostora kao i razvoj pojedinih vidova turizma zavisi od njegove interakcije sa ostalim elementima prirodne sredine. Prilikom proučavanja reljefa naročito treba obratiti pažnju, kako na njegovu genezu tako i na prilagođavanje uslovima koje je čovek nametnuo svojim delovanjem.
Severna Amerika se sastoji od četiri prirodne celine: Kanadskog štita na severu, starih Apalačkih (Appalachian) planina na istoku, mlađe nabranih Kordiljera na zapadu i velike nizije između ovih planinskih masiva.
Široki planinski pojas Kordiljera je nastao nabiranjem slojeva velike geosinklinave od paleozoika do tercijara. Posle svake faze nabiranja erozija je ravnala stari reljef, pa su današnje planine nastale kasnijim tektonskim pokretima uz sudelovanje jakog vulkanizma.
Od istoka prema zapadu u Kordiljerima se razlikuju pet paralelnih pojasa: 1) Stenovite planine (Rocky Mountains), 2) unutrašnje visoravni i kotline (Interior Plateaus), 3) Sijera Nevada i Kaskadske planine, 4) udolina koja se proteže kroz Kaliforniju, Oregon i Vašington i 5) Pacifički Kordiljeri ili Primorske planine.
Stenovite planine su najstariji pojas Kordiljera i dužinom od 4800 km protežu se od Aljaske do Meksika. Planine pripadaju Kanadskim državama, Britanskoj Kolumbiji i Alberti, a od država SAD-a, državama Ajdaho, Montana, Vajoming, Juta, Kolorado i Novi Meksiko. U izvorištu reke Arkanzas (Arkansas), u državi Kolorado, uzdiže se najviši vrh Mont Elbert. Istočni venci Stenovitih planina impresivno se uzdižu nad visokim ravnicama centralnog dela Severne Amerike. U državi Montana to su Krejzi planine (Crazy Mountains) sa najvišim vrhom Krejzi Pik (Crazy Peak) 3417 m, u Vajoming su Bighorn planine (Bighorn Mountains) sa najvišim vrhom Klaud Pik (Cloud Peak) 4013 m, a u Koloradu je Front Rejndž (Front Range) sa najvišim vrhom Grejs Pik (Grays Peak) 4352 m.
Mlađi venci Stenovitih planina su nastali u kredi (od pre 100-65 miliona godina), a neki južni delovi datiraju iz vremena prekambrije (3.980-600 miliona godina). Geološku građu Stenovitih planina čine eruptivne, metamorfne i sedimentne stene. Mlađe sedimentne stene se nalaze na ivicama južnih planinskih venaca. Severni venci sadrže naborane stene iz paleozoika i mezozoika.
U regionu Kolorado države grebni Front Rejndž nastao je još u prekambrijskom dobu. Planina Pajks Pik (Pikes Peak) pripada ovom vencu i udaljena je 16 km od Kolorado Springsa. Planina je sastavljena od granita roze boje (boju mu daje velika količina kalijum feldspata). Granit je nastao tokom orogeneze pre 105 miliona godina. Eruptivne naslage su prekrile nataloženi pesak nastao od erodiranog granita iz prekambrijskog doba.
 

Velike ili Visoke ravnice (Great Plains) su široki prostor prerije i stepe istočno o Stenovitih planina u SAD i Kanadi. U SAD se protežu u delovima država Montana, Vajoming, Kolorado i Novi Meksiko, a u celini u državama Severna Dakota, Južna Dakota, Nebraska, Kanzas, Oklahoma i Teksas. Zahtavaju širinu od oko 800 km i dužinu oko 3200 km. Velike ravnice se dele u deset celina.
Kolorado Springs pripada Kolorado Piedmontu (Colorado Piedmont). Kolorado Piedmont je geološki naziv za područje Kolorada duž podnožja Front Reindža. Sastoji se od široke brežuljkaste doline, nešto ispod 1500 m nadmorske visine. Zauzima oko dve petine površine Kolorada.
Ispod površine Velikih ravnica leže sedimentne stene formirane pre 100-500 miliona godina u paleozoiku i mezozoiku. U vreme glacijacije (25.000-12.000) godina pre nove ere, led se spušta sa severa Kanade sve do Misurija i Ohaja. Pod teretom leda mlađi sedimenti se pretvaraju u peščane slojeve, a time se produbljuju nekadašnje rečne doline i izdubljuju jezerski baseni. Sa ledničkih nanosa vetrovi su odnosili prašinu i taložili je kao les na drugim mestima. Tako se stvaraju talasasti brežuljci. Plodna crna i mrka zemlja pogodna je za uzgoj žitarica, a travnjaci za ispašu stoke. Na ovom prostoru su otkrivena  nalazišta uglja i nafte.

 

Klima je bitan faktor prirodne sredine koja u velikoj meri utiče na fizionomiju nekog prostora, hidrografiju, biljni i životinjski svet kao i na ekonomski prosperitet i razvoj područja.
Da bi se uočile glavne karakteristike klime potrebno je imati dovoljan broj podataka o opažanju pojedinih klimatskih elemenata kao što su: temperatura, vetrovi, relativna vlažnost vazduha, oblačnost, insolacija i padavine.

Temperatura vazduha je jedna od značajnih klimatskih elemenata a sa aspekta turizma možda i najznačajnija. Pozitivne temperature privlače turiste i time utiču na turističko kretanje i omogućavaju razvoj više vidova turizma.

Tabela 1. Srednje mesečne i srednja godišnja temperatura vazduha (ºC) za Kolorado Springs u periodu 1985-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun    jul    avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
 -1        0         3         8         12     18     21     20       16       10         2        -1         9

 

Na osnovu tabele 1. može se zaključiti da je srednja godišnja temperatura vazduha 9 ºC relativno visoka. Amplituda srednjih mesečnih temperatura između najhladnijeg januara i najtoplijeg jula iznosi 22 ºC. Srednja temperatura leta iznosi 19 ºC što pokazuje da je klima leti veoma prijatna za odmor i rekreaciju, a srednja temperatura zime je 0 ºC što je takođe povoljna klima za boravak turista i upražnjavanje zimskoh sportova, posebno na obližnjem planinskom prostoru. Pogodan faktor za boravak i šetnju gradom i okolinom čine i srednje temperature proleća od 8 ºC i jeseni od 9 ºC.

Tabela 2. Maksimalne (A) i minimalne (B) srednje mesečne i godišnje temperature vazduha (ºC) za Kolorado Springs u periodu 1985-2005. godine
     jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun   jul    avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
A    5         6        10       15       20      26    29     27        23      17        10         5       16
B   -8        -6        -3        1         5       11    13    13          8        2         -3         -7       2

Prema podacima iz tebele 2. zaključuje se da je srednja maksimalna temperatura leti 27 ºC, zimi 5 ºC, u proleće 15 ºC, a u jesen 17º.C Srednja minimalna temperatura, prikazana takođe u tabeli 2. iznosi leti 12 ºC, zimi -7 ºC, u proleće 1 ºC, a u jesen 2 ºC.
Zbog izuzetnog značaja planinskog okruženja za rekreativne aktivnosti posetilaca veoma je važna temperatura na tim prostorima. Imajući u vidu nadmorsku visinu Kolorado Springsa i temperaturu u gradu, može se zaključiti da je na nadmorskoj visini od 3000 m srednja temperatura niža za 7 ºC. Na osnovu ovog podatka može se zaključiti da planinska zona nema ekstremne temperature kao ni velike temperaturne razlike. To pogoduje aktivnostima u svim godišnjim dobima. Najveća temperatura, koja je ikad zabeležena, bila je 38,3 ºC (7. jun 1874. godine), a najniža je iznosila -35,5 ºC (20. januar 1883. godine).

Vetrovi predstavljaju strujanje vazduha koje je povezano sa razlikama u temperaturi vazduha i vazdušnom pritisku. Raspored temperatura i izgled reljefa uslovljavaju različiti raspored strujanja vazdušnih masa a u vezi sa tim i jačinu vetra, kao i ostalih vremenskih elemenata.

Tabela 3. Srednje mesečne i srednja godišnja  brzina vetra (km/h) u Kolorado Springsu u periodu 1963-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun    jul    avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
 14      17       20        20      19      17     16      16       16       17       14       14       17

Najčešći vetrovi u Kolorado Springsu duvaju sa zapada, sa Tihog okeana. Kreću se ka istoku, ka planinskom području. Prilikom spuštanja na istočne padine dolazi do zagrevanja vetrova. Iz tog razloga su vetrovi u Kolorado Springsu topli i suvi. Taj vetar nazvan je Činok. Zimi je dominantan vetar Norder, koji duva sa severa i donosi hladan vazduh, a često i mećavu i veoma niske temperature.

Relativna vlažnost vazduha neposredno zavisi od temperature vazduha, apsolutne vlažnosti i količine padavina. Relativna vlažnost i temperatura vazduha su u obrnutom proporcionalnom odnosu. Što je temperatura vazduha manja to je relativna vlažnost vazduha veća i obrnuto.

Tabela 4. Srednje mesečne i srednja godišnja relativna vlažnost vazduha (%) za Kolorado Springs u periodu 1963-2005. godine
              I       II      III     IV     V      VI    VII    VIII    IX     X     XI    XII   god
jutro    57    59    62    63    67    66    68    70    65    58    59    56    63
veče     46    48    39    36    38    35    39    41    36    36    45    42    40

Oblačnost je važna komponenta klime od koje zavisi insolacija i zemljina radijacija. Ona se izražava u desetinama pokrivenosti vidljivog nebeskog svoda oblacima.

Tabela 5. Prosečan broj vedrih (A), delimično oblačnih (B) i oblačnih (C) dana u Kolorado Springsu u periodu 1963-2005. godine
         I      II    III      IV     V      VI    VII     VIII     IX    X    XI    XII    god.
A    12     9     9      8      7     10     9      10     14   15  12     12    127
B     8      8     9     10    12    12    15     13       9     8    8       8     120
C    11    11   13    12    12     8      7      8        7     8   10     11    118

Iz tabele 5. može se videti da je ukupan broj vedrih dana u toku godine 127, a oblačnih je 118. Najviše oblačnih dana je tokom zime i proleća, a leta i jeseni su najvedrija godišnja doba. Zastupljena je prosečna ujednačenost broja vedrih, delimično oblačnih i oblačnih dana u toku godine.
Oblačnost je važan klimatski element jer od njene veličine zavisi dužina sunčanog sjaja koja pozitivno deluje na ljudski organizam. Mala oblačnost, a velika vedrina neba u periodu leto–jesen pozitivno utiče na psihičko i fizičko stanje ljudi.

Padavine. Prema tabelama 7. i 8. vidi se da je sa najviše kišnih dana i najvećom količinom padavina letnji period maj-avgust.

Tabela 6. Prosečan broj kišnih dana po mesevima u Kolorado Springsu u periodu 1965-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun    jul    avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
  5        5         8          8        10       9      13     12        7        5          4         5         91

Tabela 7. Prosečna mesečna i godišnja količina padavina u mm po mesecima u Kolorado Springsu u periodu 1965-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun     jul     avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
7,4      9,0    21,9    31,5    56,8   53,5  74,6   70,2    32,6    20,8   12,8     9,5    400,6

Prema tabelama 6. i 7. može se zaključiti da je najveći broj kišnih dana u periodu maj-avgust, što iznosi 48 % od ukupnog godišnjeg broja, a prema količini padavina to je 64 %. Sve to ukazuje da su letnji meseci kišoviti i sa obilnom količinom padavina.
 
Tabela 8. Prosečan broj dana sa maglom u Kolorado Springsu u periodu 1965-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun    jul    avg.    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
  6        7          7         6        5         4      3        4         4         4         6         7         63

Tabela 9. Prosečan broj dana sa snegom po mesecima u Kolorado Springsu u periodu 1965-2005. godine
jan.    feb.    mar.    apr.    maj    jun    jul    avg    sep.    okt.    nov.    dec.    god.
 12      12       23       15         3        –        –       –         2         8        14       14      108

U Kolorado Springsu, sneg pada u oktobru (prosečno 8 dana), a dešava se da pada u maju (3 dana), i septembru (2 dana). Prosečna količina snega u periodu novembar-april je oko 400 mm.
Iako je Kolorado Springs blizu Stenovitih planina, on ima manju količinu snega od drugih gradova Kolorada. To je posledica njegovog položaja, u podnožju planine Pajks Pika, gde se zadržava najveća količina padavina. Velika nadmorska visina i prozračan vazduh doprinose relativno velikoj insolaciji, pa time i niskoj vlažnosti vazduha. Zima je relativno blaga i suva što je značajan uslov za zdravstveni turizam. Klima je vrlo povoljna za osobe koje imaju probleme sa disajnim organima i nekim oblicima alergije.
Mora se spomenuti da su u Kolorado Springsu vrlo česte i jake grmljavine. Ovaj prirodni fenomen je pratio i naučnik Nikola Tesla. Tesla je 1899. godine odlučio da se nastani u Kolorado Springsu gde je imao dovoljno prostora za svoje eksperimente sa visokim naponima.
Tesla je u svojoj laboratoriji dokazao da je Zemlja provodnik. Vršeći pražnjenja od više miliona volti proizvodio je veštačke munje duge više desetina metara. Tesla napušta Kolorado Springs 7. januara 1900. godine, a laboratorija se ruši i rasprodaje za isplatu duga.

Iako u Kolorado Springsu nema reka, za prave turiste – avanturiste 145 km ne predstavlja problem da iz Kolorado Springsa stignu do najveće reke u Koloradu, Arkanzas.
Reka Arkanzas izvire u Stenovitim planinama u Koloradu, u okrugu Lejk (Lake) u blizini naselja Lidvil (Leadville). Tok reke je ka istoku i jugoistoku a dužine reke je 1.233 km. Iz izvorišta polazi kao planinska bujica formirajući se u divlju reku sa vrlo strmim koritom i velikim padovima. Obale reke su pošumljene. Reka je bogata smeđom pastrmkom, ribom čije je meso među najkvalitetnijim.

Arkanzas reka prolazi kroz nekoliko planinskih gradova Kolorada, Buena Vista (Buena Vista), Salida i Kanjon Siti. Od izvora do Kanjon Sitija, dužina reke je 201 km. Nedaleko od ovog grada je grad Pueblo gde se Arkanzas širi, usporava, postaje plovan i prelazi u regiju Velike ravnice. Iz Kolorada prelazi u države Kanzas, Oklahoma i Arkanzas. Nedaleko od grada Litl Roka (Little Rock), u državi Arkanzas, reka Arkanzas se uliva u reku Misisipi, koja se uliva u Meksički zaliv.
Prvi istraživač reke, još 1541. godine, bio je Evropljanin Hernando de Soto. Španac Huan de Ulibari (Juan de Ulibarri) je prvi stigao do izvora reke, 1706. godine. Pošto je stigao krajem proleća, kada reka dobija boju mulja, naziva je „Crvena reka”. Današnje ime je dobila po Arkazas indijancima koji su živeli na njenim obalama na teritoriji Kolorada.
Od marta do oktobra, reka Arkanzas na teritoriji Kolorada predstavlja najatrktivniju rafting destinaciju. Rafting tura se odvija pod nazivom „Splavarenje belim vodama” i godišnje se uključuje oko pola miliona avanturista iz celog sveta.

Reka prolazi kroz tri kanjona različitih klasa. Klase odražavaju brzinu kretanja vode i stepen opasnosti.
Braunov kanjon (Brown's canon) je dug 29 km. Pripada drugoj klasi i najprivlačniji je za turiste, za odrasle i decu. Voda je mirnija pa se može uživati u prijatnom vazduhu i atmosferi i ujedno fotografisati pejzaže.
Bighorn kanjon (Bighorn canon) ima dužinu od 32 km. Njegovi brzaci i talasi su veći i snažniji. Pripada trećoj klasi i traži iskustvo u splavarenju.
Rojal Gordž (Royal Gorge) je uzan kanjon sa visokim talasima, jakim brzacima, među kojima je najatraktivniji i najčuveniji „Sunčani slapovi”. Splavarenje je u ovom kanjonu vrlo opasno ali i vrlo uzbudljivo i pripada četvrtoj klasi. Zabranjen je deci ispod petnaest godina.
U okruženju Kolorado Springsa je niz potoka koji izviru na Stenovitim planinama a ulivaju se u reku Arkanzas. Neki od njih su Čejen potok (Cheyenne Creek), Bir potok (Beer Creek) i Rakston (Ruxton Creek).
Potok Fontejn (Fountaine Creek) u celom svom toku obuhvata površinu od 2400 km². Izvire iz Pajks Pika i tok mu je severoistočni do mesta Kaskade (Cascade). Nastavlja jugoistočno kroz uzani i strmi kanjon dužine 5 km, prolazeći kroz Manitu Springs i ulazi u centar Kolorado Springsa sa zapadne strane. Tu menja pravac toka i nastavlja južno, dobija dve pritoke Monument i Send potoke i u Pueblu se uliva u reku Arkanzas. U Kolorado Springsu se nedovoljno vodi računa o ekologiji pa se dešava zagađivanje vode štetnim otpadom. Najveći problem zbog toga ima Pueblo gde je, ponekada i tri puta veća zagađenost od dozvoljene.

Biljni i životinjski svet ovog prostora uslovljen je geografskom širinom, klimatskim elementima i reljefom. Ističe se pet biogeografskih zona.
1) Zona istočne ravnice (do 1850 m nadmorske visine), obiluje poljskim cvećem, travom i sitnim životinjama, zečevima, Ute patkama, prerijskim vukom. Od ptica tu su američki crvendać, ševa i crvenokrila sviba.
2) Zona podnožja (do 2400 m) je pod travom Kentaki, grmljem, patuljastim hrastom, plavom smrekom i borom. Od životinjskih vrsta najviše je rakuna, tvorova, veverica, pištavih svinja, jelena, medveda i planinskih lavova. U ovoj zoni žive kreje, senice i divlje ćurke.
3) Planinska zona (do 3000 m) je pod šumama bora, Daglasove jele i Norveškog javora. U ovim šumama živi crvenorepi jastreb, los, crni medved, planinski lav. Planina Pajks Pik je stanište najvećeg broja ovaca Stenovitih planina (Bighorn Sheep).
4) Subalpska zona (do 3500 m). Ima čekinjastog bora, inglemenske omorike, bufalo trave, ruske masline.
5) Alpska oblast (preko 3500 m) prekrivrena tundrom, mahovinom i lišajevima.                 

Očuvanost „divlje prirode” upotpunjuje potencijal turističkih ponuda u svim godišnjim dobima. Kolorado Springs je jedan od najaktivnijih receptivnih centara za prijem velikog broja naučnika – istraživača, lovaca i ljubitelja ptica zahvaljujući širokom spektru biogeografskog sveta.
U Koloradu Springsu ima osam gradskih parkova sa površinom od 5.670 ha i oko 260 km staza za šetnju. Najstarija zelena površina, u samom centru grada, je Akacia park (Acacia park) sa površinom 1,5 ha. U parku su najzastupljeniji hrast i brest i uz žbunasto rastinje i cvetne leje predstavlja prijatnu oazu za odmor prolaznika i u velikom broju poslovnih ljudi.
Antlers park je u centru grada u sklopu istoimenog hotela. U njemu odmor nalaze, ne samo gosti hotela, već i prolaznici od njegovog postanka 1882. godine.
Jedan od najvrednijih darova generala Palmera gradu Koloradu Springsu je Park „Veličanstvena dolina” (Monument Valley Park) u severozapadnom delu grada. Travnjaci, patuljasti hrast, žbunasto rastinje i lepo aranžirane leje sa begonijama, lalama, ružama pružaju prijatan boravak u parku. U parku je i jezerce sa barskim rastinjem. U sklopu parka je i oko 7 km staza za rekreaciju, šetnju, trčanje, vožnju biciklima. Posetiocima se nudi korišćenje teniskih terena, a za najmlađe igrališta za njihovu zabavu.
Sve ove ponude parkova su vrlo privlačne pa su među posetiocima mnogobrojne porodice koje tu provode dane vikenda. Prostrane zelene površine u gradu kao i očuvana priroda u okolini predstavljaju povoljan preduslov za realizaciju različitih sadržaja za odmor i rekreaciju posetilaca.

Društveno geografske karakteristike su nastale pod uticajem čoveka i imaju značajan doprinos u razvoju turizma. Pored prirodnih elemenata antropogeni motivi jednog prostora imaju veliki značaj. Antropogeni elementi, u koje spadaju kulturne ustanove, građevine, tradicija i mnogobrojne manifestacije, učestvuju u turističkoj ponudi čineći jedno područje znatno atraktivnijim i kvalitetnijim na turističkom tržištu.

     
Prvi evropski kolonisti, na tlu današnje države Kolorado bili su španski istraživači i vojnici u 16. veku.
Francisko Vaskez de Koronado, vođen legendama o bogatim nalazištima zlata i srebra, došao je do južnih delova 1540-1542. godine. Pre nego što su Španci stigli, u Koloradu su živeli mnogi Indijanci. Postoje dokazi da su oni bili zdravi ljudi i da su u malom broju patili od slepila ili od hroničnih bolesti. Međutim nisu imali razvijen imunitet za evropske bolesti, pa su mnogi Indijanci umrli od malih boginja, ospica i od veneričnih bolesti.
U 17. veku prostor istočno od Stenovitih planina Francuzi proglašavaju  svojom teritorijom pod nazivom Luizijana (Province of Lousiana). Sjedinjene Američke Države 1803. godine otkupljuju tu teritoriju a time i prostor današnjeg Kolorada.
Prvi vladin istraživač, Zebulon Mongomeri Pajk (Zebulon Montgomery Pike) napušta Sent Luis (St. Louis) u državi Misuri, 1806. godine, i kreće u ispitivanje reke Arkanzas. Vlada Sjedinjenih Američkih Država je nastavila da šalje istraživačke ekspedicije prema Stenovitim planinama. Stegan Long (Stephen Long) 1820. godine, pa Džon Frimont (John Fremont) 1842-1845. godine beleže iscrpna zapažanja i crtaju mape regiona, još uvek misterioznog dalekog zapada.
 

Pod vođstvom Fernanda Hajdena (Fernando Hayden) tim topografa, geologa i prirodnjaka otpočinje sa stručnim detaljnim ispitivanjem prirodnog resursa. Otkriće zlata 1858. godine u reci Južni Plat (South Platte) je i početak prave migracije stanovništva na ovo slabo ispitano područje. Kopači Entoni i Džordž But (Anthony and George Bute) osnivaju rudarski kamp za snabdevanje namirnicama 1859. godine. To je Kolorado Siti (Old Colorado Sity) na prostoru današnjeg perifernog dela Kolorado Springsa.
Pored “tragača za srećom“, uglavnom iz Kanzasa, među migrantima su i graditelji rudnika i pruga kojima se povezuje novonaseljeni prostor sa već osnovanim gradovima Denverom i Aurorom. Naseljavanje ovog područja omogućava i korišćenje zemljišta Velikih ravnica  na istočnoj strani Stenovitih planina kao i doline četiri reke (Arkanzas, Južni Plat, Kolorado i Rio Grande). To je bio prirodni potencijal za podizanje rančeva i bavljenje stočarstvom i poljoprivredom.
 

Među doseljenicima su i bankari, trgovci, lekari i učitelji koji menjaju obrazovnu i interesnu strukturu stanovništva. Avgusta 1871. godine general Viljem Palmer (William Palmer) zvanično proglašava osnivanje grada Kolorado Springsa na prostoru njegovog današnjeg centralnog dela (Downtown). Namera mu je bila da grad bude visokokvalitetno odmaralište. Iako je Palmer želeo grad bez konzumiranja alkohola, kafane (saluni) su bili neizbežni. Prodavnice su bile glavni snabdevači rudara namirnicama u rudniku “Južni park”, a za dve godine je otvoren i prvi hotel Antlers.
Među prvim posetiocima bili su plućni bolesnici kojima je odgovarala visoka nadmorska visina, ekstremno suva klima i izvori lekovite mineralne vode, bogate fluorom.
Vađenje i distribucija zlata dovodi do bogaćenje pojedinaca, ali treba istaći da je među njima bilo i onih koji su skromno živeli, a svoj kapital ulagali u opšta dobra. Tako je Vinfild Straton (Winfield Straton) koji je umesto u vili, živeo u skromnoj kući (kao i kada je bio samo stolar), a izgradio je stacionar za decu i odrasle, poštu, sudnicu, gradsku kuću i park. Nesebično je pomagao siromašne.

Spenser Penrouz (Spencer Penrose) je takođe ostavio trag u razvoju Kolorado Springsa. Finansirao je izgradnju hotela Brodmur (Broadmoor), Čejen planinskog zoološkog vrta (Cheyenne Mountain Zoo), zdrastvene ustanove (St. Francis Health Services).

Posle napada na Perl Harbur, 1942. godine, američka armija je formirala vojnu bazu na lokaciji tadašnjeg lokalnog aerodroma. Posle 2. svetskog rata vojna baza se proširuje i na druge periferne delove grada. To je Peterson baza u jugoistočnom i Karson baza u južnom delu grada. Američki predsednik Dvajt Ajzenhauer (Dwight Eisenhower) je 1953. godine počastvovao Kolorado Springs osnivanjem Vojne vazduhoplovne akademije.

Prema istorijskim zapisima prvi ljudi, koji su kročili na tlo planinskog regiona današnjeg Kolorada, bili su nomadski lovci pre više hiljada godina pre nove ere. Bez stalnih staništa bili su kasnije i prerijski indijanci (Plains Indians). Naučnici antropolozi i arheolozi su pomoću iskopina indentifikovali tri kulture – Folsom (9000-7500. godine pre nove ere), Plano (7500-5300. godine pre nove ere) i Klovis (5300-1100. godine pre nove ere).
Oko 1800. godine sa visokih planina sa severa spuštaju se prema jugu plemena Jute, Sijuksi, Apači, Komanči, Čejeni, Arapaho. Dolazak Evropljana je kraj njihovog načina života i gubitak teritorije. Južni Čejeni i Arapaho plemena su proterana u rezervate, u današnjoj državi Oklahoma (Dinar, 2002).

 

Jute indijanci, nekada brojni i moćni, sada skoro istrebljeni, proterani su u rezervate u jugozapadnom delu Kolorada i severoistočnom delu Jute.
El Paso okrug je 1870. godine imao 987 stanovnika, a sa osnivanjem grada Kolorado Springsa, za 10 godina broj se povećao na 7.949. Prema popisu od 2000. godine u okrugu je 514.929 stanovnika, što je 94 st/km².

Tabela 10. Broj stanovnika Kolorado Springsa
              Godina             Broj stanovnika
               1980.                   215.150
               1990.                   283.112
               2000.                   360.890
               2006.                   372.437

Prema popisu iz 2000. godine u Kolorado Springsu je 93.117 porodica i 141.516 domaćinstava. To znači da je prosečna veličina domaćinstava 1,5 članova, a veličina porodice 3,9 članova. Na 1 km² polazi 75 stanovnika i na svakih 100 žena dolazi 97 muškaraca. Prosečna starost iznosi 34 godine.

Tabela 11. Starosna struktura stanovništva Kolorado Springsa
          Godine                %
           do 18                26,5
           18-24               10,3
           25-44               32,3
           45-64               20,8
        preko 64              9,6

Prosečan dohodak u gradu je 47.854 $, a u državi Kolorado 50.653 $ po domaćinstvu. U Kolorado Springsu muškarci imaju srednji dohodak od 36.786 $, dok žene imaju manji i iznosi 26.427 $ (podaci za 2006).

Tabela 12. Rasna struktura stanovništva u Kolorado Springsu u 2000. godini
rase                                    %
belci (bez hispano)          67,5
hispano (latino)               12,0
afro-amerikanci               6,6
azijci                                 2,8
indijanci                           1,9
druge rase                       5,0
dve ili više rasa               4,0

Zvaničan jezik je engleski. 88,3 % stanovnika se koristi ovim jezikom i kod kuće, 6,3 % španskim, 3,2 % indo-evropskim i 2,2 % jezikom azijskog kontinenta.
Najveći broj stanovnika Kolorado Springsa rođeno je na tlu SAD-a, dok je 7 % doseljeno. Od ukupnog broja doseljenih, najviše je došlo iz Meksika (22 %), Nemačke (13 %), Koreje (10 %), Velike Britanije (6 %), Indije (6 %), Kanade (6 %), Filipina (5 %)…
Stanovnici evropskog porekla uglavnom su došli iz Irske (12,5 %), Engleske (12,4  %), Italije (4,6 %) i Francuske (3,4 %).

Tabela 13. Obrazovanje stanovnika starijih od 25 godina
                 bez škole    osnovna    srednja    fakultet
muškarci      447            9196        22480       66103
žene             518           11092       28047       66617

Iz tabele 13. može se videti da je stanovništvo Kolorado Springsa, starijih od 25 godina, uglavnom sa višim i visokim obrazovanjem. Ovakva obrazovna struktura stanovništva utiče na razvoj pozitivnog odnosa prema turizmu kao privredne grane. Prema očekivanjima, 2012. godine, procenat stanovništva sa minimalnim srednjoškolskim obrazovanjem će biti preko 99,5 %.

Razvoj Kolorado Springsa bazira se na proizvodima vojne i elektronske industrije, na turizmu i delom na poljoprivredi.
U okviru vojne industrije uglavnom se radi na razvijanju projekata raketnog sistema i njegovih probnih operacija. U radu su uključene velike korporacije za odbranu zemlje kao što su Nortrop Gruman (Northrop Grumman), Lokhid Martin (Lockheed Martin), Itt, L-3, Haris Korporacija (Harris corp.), Boing (Boeing), Dženeral Dinamiks (General Dynamics). Oko 30 % radno sposobnih stanovnika Kolorado Springsa radi u vojnoj industriji.

Proizvodnja kompjuterske i elektronske opreme igra značajnu ulogu u lokalnoj privredi. Po broju radnika ova industrija se nalazi na drugom mestu iza vojne industrije. Od prestižnih kompanija, proizvodne i istraživačke pogone imaju Verilon Biznis (Verilon Business), Hjulet Pakard (Hewlett Packard), Intel (Intel), Atmel (Atmel).
U gradsku kasu se slivaju i značajni prihodi koji se ostvaruju od razvoja turizma i ugostiteljstva. U gradu se nalazi veliki broj ugostiteljskih objekata i smeštajnih kapaciteta kao i veliki broj turističkih agencija koje organizuju turističke ture prema atraktivnim mestima. Prihodi od turizma dozvoljavaju stalnu izgradnju i nova ulaganja u nove ugostiteljske kapacitete pa ovaj grad ima mogućnost prihvata velikog broja turista koji, iz godine u godinu, dolaze u sve većem broju.
Poljoprivreda iako nije najrazvijenija grana, donose značajne prihode gradu i državi. Većina rančeva i farmi nalazi se istočno od Kolorado Springsa. Gaje se uglavnom, kukuruz, povrće (luk, krompir, kupus, pasulj), voće (kajsije, jabuke, breskve i grožđe) a od stoke krave i ovce.

Kolorado Springs je grad koji se od tmurnog rudarskog naselja, preobratio u urban i za turiste interesantan grad. Kolorado Springs je podeljen na istočni i zapadni deo glavnom saobraćajnicom koja se proteže u smeru sever-jug i povezuje gradove Denver i Pueblo.
Stari grad (Old Colorado City) je kombinacija građevina sa istorijskim nasleđem i savremenih arhitektonskih rešenja. Sjajne umetničke građevine oživljavaju kulturno nasleđe ove regije. Restorani i poslastičarnice su pravo mesto za odmor. Stari grad se nalazi u centralnom zapadnom delu.
Centar grada (Downtown) obiluje ekskluzivnim trgovinama, kafeima, diskotekama, muzejima i galerijama. I pored velike frekvencije ljudi, niske građevine i zelenilo čine ovaj deo mirnim i pitomim.
Grad je ispresecan mnogobrojnim avenijama i bulevarima kojima se postiže vrlo dobra povezanost svih delova grada. Od velikog značaja je i dobra veza sa obližnjim rekreativnim i turističkim destinacijama, uglavnom u zapadnom planinskom delu.
Zapadni deo grada i njegova periferija obiluju parkovima i izletištima. Kolorado avenija je samo jedna od mnogih koja vodi do Pajks Pika, najatraktivnijeg turističkog regiona, preko Manitu Springsa.
Južni deo predstavlja elitni deo grada koji se odlikuje velikim i luksuznim vilama.

 

 

Kolorado Springs, iako grad sa ne tako dugom istorijom, ima relativno dosta kulturno–istorijski vrednosti kao što su crkve, galerije, muzeji, spomenici i brojne druge znamenitosti koje privlače veliki broj posetilaca.

Gradska kuća (City Hall). Gradska kuća se nalazi u centru grada i danas je u njoj zaposleno oko 60 ljudi koji čine gradsku upravu Kolorado Springsa. Postoje četiri sektora na nivou grada i pet sektora na nivou opštine. Sektori pokrivaju potrebe stanovništva u svim oblastima života.
Arhitekta Tomas Meklaren (Thomas McLaren) i T.P. Barber (T.P. Barber) su 1881. godine projektovali Gradsku kuću Kolorado Springsa pod uticajem grčke arhitekture, popularne tada u svetu za javne zgrade, a u stilu grčkih hramova. Postavljen je kamen temeljac 1902. godine, a 1904. godine Gradska kuća je završena u klasičnom stilu. Sagrađena je od cigle, granita i metala. Renoviranje je trajalo u periodu od 1999. do 2001. godine. Sada je osnovni materijal cigla, drvo i staklo.

Kolorado Springs ima veliki broj poznatih muzeja i galerija što svakako upotpunjuje njegovu turističku prezentaciju i čini je raznovrsnom.

 

Mekalisterova kuća – muzej (McAllister House Museum) je sagrađena 1873. godine, odnosno godinu i po dana nakon osnivanja grada, a danas je najstarija kuća u Kolorado Springsu. Građena je od cigala u gotskom stilu i tipična je za vreme u kome je nastala. Vlasnik je bio major Henri Mekalister (Henry McAllister), vojni i poslovni saradnik generala Palmera. Kuća je renovirana i spašena od rušenja 1960. godine.
U Mekalisterevoj kući, moguće je održavanje venčanja, manjih sastanaka, privatnih zabava. U njoj se mogu kupiti suveniri – knjige, peškiri, sapuni, čestitke, nakit.

Muzej pionira (Pioneers Museum) nalazi se u parku u centru grada, u predivno restauriranoj zgradi suda okruga El Paso iz 1903. godine. U muzeju se sakupljaju, čuvaju i istražuju istorijski predmeti i podaci sa prostora oko Pajks Pika. Sa preko 40000 eksponata predstavlja se:
– nacionalna kolekcija tkanina,
– kolekcije predmeta indijanskih plemena Pueblo, Jute, Arapaho, Čejena,
– kolekcije grnčarije,
– predmeti iz oblasti rudarstva, agrokulture, zdravstva,
– arhiva i biblioteka, sa pisanim i snimljenim materijalom vezanim za  region, a tu se nalaze i fotografije ranog Kolorada, isečci iz novina, dnevnici, foto albumi, lična dokumenta osnivača grada Vilijama Palmera.
Glavnu atrakciju za posetioce čine murali kojima umetnik Erik Brenbi (Eric Branbi) oslikava priču regiona Pajks Pika od prvih naseobina do današnjih dana.
Ako se dodaju i povremena predavanja o američkim kaobojima, hispano i afro-američke proslave, antički auto šou ili koncerti klasične muzike, sigurno je da će posetilac osetiti neminovan spoj prošlosti i sadašnjosti.

Muzej rudarstva i industrije zapada (Western Museum of Mining And Industry). Vlasnik rudnika Vinfild Straton (Winfield Stratton), ostavio je za sobom za sobom biblioteku – kolekciju od oko 4.000 monografija i kataloga, mapa i crteža vezanih za njegove radove i poslovanje u rudarskom distriktu, Kripl kriku (Cripple Creek). Njegovi potomci su 1999. godine osnovali Muzej i trebalo je osamnaest meseci za arhiviranje i kartonizaciju svih primeraka iz biblioteke.
Sem biblioteke u muzeju postoji:
– odeljenje sa opremom za rudarstvo, parni motori, bušilice, pumpe,
– odeljenje u kojima se prikazuje istorijat u rudarskim zajednicama i rad u rudnicima i
– odeljenje u kojima se demonstrira način ispiranja zlata.

 

Muzej numizmatike (Money Museum). Ovaj muzej predstavlja promociju novca i drugih predmeta i hartija od vrednosti. Posetioci se upoznaju sa istorijom sveta i SAD-a kroz novac. Muzej obuhvata 3 glavne galerije sa izložbenim postavkama.
Glavna galerija (Main Gallery) je najveća prostorija koja svake godine ima novu izložbenu postavku sa širokim spektrom oblasti vezanih za novac – istorija, kultura, umetnost, arheologija, ekonomija, bankarstvo i kolekcionarstvo.
Basova (Bass) galerija je kolekcija američkih zlatnih kovanica, ekperimentalnih šablona kovanica, papirnih novčanica.
Majnard-Sandmenova (Mainard-Sundman) kolekcija u kojoj se postavka menja svake godine. Predstavlja se novac iz celog sveta od prvobitnih primeraka da današnjih dana  (novčanice, kovanice, medaljoni, bonovi). Kolekcija sadrži preko 250.000 predmeta.

 

Baza vazuhoplovnih snaga Peterson i muzej (Peterson Air Force Base and Museum). Iz bezbednosnih razloga posetoci baze moraju da najave svoj dolazak 24 sata ranije sa ličnim podacima. Podaci se prosleđuju u kontrolni centar za posetioce gde se nakon provere izdaju indentifikacione kartice za ulazak u vojnu bazu i muzej.
Baza se nalazi 10 km istočno od centra grada i sadrži 19 lokacija. Među najzanimljivijim su:
– park “Medalja časti”,
– prikaz avion F 94 i F 86,
– izložba u hangaru naoružanja i
– izložba u zgradi terminala uniforme, makete aviona iz ranih 40-tih godina 20. veka do danas.
Atrakciju baze čine osmougaona ploča na kojoj su 103 pločice sa ispisanim imenima heroja američkog vazduhoplovstva.

 

Muzej svetskog umetničkog klizanja (World Figure Skating Museum). U istorijskom delu muzeja dat je istorijat umetničkog klizanja i klizača od antičkog do savremenog doba putem filma i fotografija.

Naučni deo se bavi pitanjem kako klizači izvode skokove kojima prkose zakonima gravitacije. Daju se objašnjenja komplikovanih ivica na kizaljkama, zadivljujućih okreta i skokova. U okviru muzeja nalazi se i Kuća slavnih.

U SAD-u ima 60 muzeja ovakvog tipa i oni imaju veliki značaj u promovisanju sporta.

 

Dvorana velikana rodea i muzej američkih kauboja (ProRodeo Hall of Fame and Museum of the American Cowboy). Ovo je centar, jedini u svetu, koji prezentuje bogatu prošlost i tradiciju rodea i kauboja.
Muzej je otvoren 1979. godine, a 1989. godine na ulazu je postavljen “šampion”, bronzana statua legendarnog jahača Kejsija Tibsa (Casey Tibbs), na divljem konju zvanom Nekti (Necktie). Kejsi je bio pobednik rodea u periodu od 1949. do 1959. godine.
Dvorana velikana sadrži 14 celina kao što su klasični kauboji, jahači bikova, borba sa bizonima, jahanje divljih konja, a što se predstavlja pokretnim slikama, fotografijama, originalnom odećom i opremom kauboja.
U bašti, na otvorenom prostoru skulpturama se impresivno dočarava rodeo-arena. Povremeno se održavaju i neki kulturno zabavni skupovi, svečane večere, koncerti. Muzej je smešten u severo-zapadnom delu grada i godišnje ima oko 40.000 posetilaca.

 

Muzej Džon Mej (John May Museum Center), nalazi se 13 km južno od centra grada u prelepom kanjonu. Centar čine:
– Muzej prirodnjačke istorije (The museum of natural history) i
– Muzej istraživanja svemira (The museum of space exploration).
Otac i sin, Džejms i Džon Mej (James and John May) su 1929. godine započeli sa izlaganjem tropskih ekponata u Torontu, na Kanadskoj nacionalnoj izložbi, a zatim i u gradovima SAD-a. Džon Mej je 1940. godine došao u Kolorado Springs i sagradio muzej sa izložbenim eksponatima čiji se se broj svake godine povećavao.
Gledajući eksponate posetiocu je vrlo teško da zamisli da takvi džinovski insekti i njima srodne životinje postoje u tropskim krajevima. Tu su Brazilski leptiri koji su, reflekujući sunčevu svetlost, vidljivi i sa udaljenosti od jednog kilometra. Zapanjujući je i način njihove kamuflaže radi zaštite. Vrsta insekta sa Novog Zelanda izgleda kao svežanj grančica i vidljiv je samo ako se pomeri. Insekt iz Indije imitira kobru kako bi uplašio neprijatelja.
U drugom muzeju se mogu videti na stotine originalnih NASA (NASA) fotografija o američkim svemirskim projektima od početnih ideja do današnjih. Takođe su izloženi razvojni modeli raketa.

 

Galerija skulptura Majkla Džermana (Michael Garman Sculpture Gallery) nalazi se u severozapadnom delu Kolorado Springsa u starom Kolorado gradu (Old Colorado City). Majkl Džerman, čuveni svetski vajar, osnivač je Čudesnog grada (MagicTown). To je minijaturni grad iz 50-tih godina 20. veka koga dočaravaju figure i projekcije hologramskih slika. Galerija obuhvata 18 zgrada punih različitih gradskih slika i scena.

 

Galerija svirača na flauti (The Flute Player Gallery Authentic Native American Arts and Crafts) nalazi se u severozapadnom delu, u Starom gradu, a otvorena je 1989. godine. U njoj su izložene originalne rukotvorine koje predstavljaju najfiniju indijansku umetnost. Među eksponatima su: ćilimi, nakit, grnčarija, korpe indijanskih plemena Navaho, Hopi, Zuni i Kočiti.

Prva Kongregacijska crkva (First Congregational Church). Kongregacijska crkva je osnovana 1600. godine u Novoj Engleskoj (New England). Kada se 1957. godine integrisala sa Evangelističkom i Reformatorskom crkvom, formirana je Ujedinjena hrišćanska crkva. Kamen temeljac crkve u Kolorado Springsu postavljen je 1889. godine. Sagrađena je u romanskom stilu i ima srebrni toranj u obliku fenjera.