Sadržaj
- Privredna društva
- Zakon o privrednim društvima – osnovne odredbe
- Zakon o privrednim društvima – likvidacija privrednog društva
- Zakon o privrednim društvima – akcionarsko društvo (ad) /poslovanje/
- Zakon o privrednim društvima – društvo sa ograničenom odgovornošću (doo) /poslovanje/
- Zakon o privrednim društvima – komanditno društvo /poslovanje/
- Zakon o privrednim društvima – ortačko društvo
- Zakon o privrednim društvima – preduzetnik
- Ugovor o osnivanju doo
- Ugovor o osnivanju otvorenog ad
- Ugovor o osnivanju zatvorenog ad
- Odluka o osnivanju doo
- Odluka o osnivanju ad
- Postupak osnivanja preduzeća (privrednog društva)
- Privredna društva
- Autor
Privredna društva
Z A K O N
O PRIVREDNIM DRUŠTVIMA
D e o t r e ć i
PRAVNE FORME PRIVREDNIH DRUŠTAVA
Glava I
ORTAČKO DRUŠTVO
Odeljak 1.
Pojam i osnivanje
Pojam i odgovornost
Član 53.
(1) Ortačko društvo u smislu ovog zakona jeste privredno društvo koje osnivaju dva ili više fizičkih i/ili pravnih lica u svojstvu ortaka društva radi obavljanja određene delatnosti pod zajedničkim poslovnim imenom.
(2) Ortačko društvo odgovara za svoje obaveze celokupnom imovinom.
(3) Ortaci ortačkog društva odgovorni su solidarno za sve obaveze društva celokupnom svojom imovinom, ako sa poveriocem nije drukčije ugovoreno.
(4) Ako ugovor ortaka društva sadrži odredbu suprotnu stavu 3. ovog člana, ta odredba ugovora nema pravno dejstvo prema trećim licima.
Princip slobode ugovaranja
Član 54.
Ortaci ortačkog društva mogu svoje međusobne odnose, kao i odnose sa ortačkim društvom urediti slobodno, osim ako je zakonom drukčije uređeno.
Osnivački akt
Član 55.
(1) Osnivački akt ortačkog društva sadrži, naročito:
1) puno ime i prebivalište svih fizičkih lica ortaka i poslovno ime i sedište pravnog lica svakog ortaka;
2) poslovno ime i sedište društva;
3) delatnost;
4) označenje vrste i vrednosti uloga ortaka.
(2) Osnivački akt ortačkog društva može da sadrži i druge elemente od značaja za društvo i ortake društva.
(3) Izmene i dopune osnivačkog akta ortačkog društva vrše se uz saglasnost svih ortaka društva, ako tim aktom nije drukčije određeno.
Ugovor ortaka društva
Član 56.
(1) Pored osnivačkog akta ortačko društvo može da ima i ugovor ortaka društva kojim se određuje naročito poslovanje društva i upravljanje.
(2) Ugovor ortaka ortačkog društva ne prilaže se uz prijavu za registraciju.
(3) Ugovor ortaka ortačkog društva sačinjava se u pisanoj formi i potpisuje ga svaki ortak.
(4) Ugovor ortaka ortačkog društva, odnosno njegove izmene i dopune imaju pravno dejstvo među ortacima od dana kada ga potpišu svi ortaci, ako tim ugovorom nije drukčije određeno.
Odnos između osnivačkog akta i ugovora ortaka društva
Član 57.
U slučaju neusklađenosti između osnivačkog akta ortačkog društva i ugovora ortaka ortačkog društva, primenjuje se osnivački akt društva.
Odeljak 2.
Pravni odnosi između ortaka i ortaka sa ortačkim društvom
Uređivanje osnivačkim aktom i ugovorom ortaka društva
Član 58.
Pravni odnosi između ortaka i ortaka sa ortačkim društvom uređuju se osnivačkim aktom i ugovorom ortaka društva, ako društvo ima takav ugovor.
Ulog
Član 59.
(1) Ulog ortaka u ortačko društvo može biti u novcu, stvarima i pravima, kao i u radu ili uslugama, koji su izvr
šeni ili treba da budu izvršeni.
(2) Ortaci ortačkog društva ulažu uloge jednake vrednosti.
Posledice zakašnjenja unošenja uloga
Član 60.
(1) Ortak ortačkog društva koji u imovinu društva ne unese svoj ulog, u skladu sa osnivačkim aktom društva, koji novac primljen za društvo ili drugu imovinu ne preda u određenom roku društvu ili koji za sebe uzme novac ili drugu imovinu društva bez ovlašćenja, dužan je da društvu plati ugovorenu kamatu počev od dana kada je morao uplatiti ili uneti ulog, odnosno od dana kada je morao predati novac ili drugu imovinu ili kada je uzeo novac ili drugu imovinu.
(2) Odredba stava 1. ovog člana ne isključuje pravo ortačkog društva i na naknadu druge štete.
Povećanje i smanjenje uloga
Član 61.
(1) Ortak ortačkog društva nije dužan da poveća ulog iznad iznosa određenog osnivačkim aktom niti je dužan da poveća ulog određen osnivačkim aktom radi pokrivanja gubitaka društva.
(2) Ortak ortačkog društva ne može smanjiti svoj ulog bez saglasnosti svih ostalih ortaka.
Raspolaganje ortačkim udelom među ortacima
Član 62.
Prenos udela među ortacima ortačkog društva je slobodan.
Odlučivanje ortaka društva
Član 63.
(1) Odluke ortaka o pitanjima koja predstavljaju redovnu delatnost ortačkog društva donose se većinom od ukupnog broja glasova ortaka. Saglasnost svih ortaka potrebna je za odluke o pitanjima koja su izvan redovne delatnosti društva, kao i za odluke o prijemu novog ortaka društva.
(2) Ortaci kod kojih postoji sukob interesa u smislu čl. 34. i 35. ovog zakona, u odnosu na odluku koja se donosi, ne učestvuju u glasanju za donošenje takve odluke.
(3) Ortaci ortačkog društva donose odluke na sednici, što važi i za ortake koji su ovlašćeni na poslovođenje.
Poslovođenje
Član 64.
(1) Ortak ortačkog društva ima pravo i obavezu da vodi poslove društva (u daljem tekstu: poslovođenje).
(2) Ako je osnivačkim aktom ortačkog društva ili ugovorom ortaka društva određeno da je poslovođenje preneto na jednog ili više ortaka društva, ostali ortaci društva nemaju pravo na poslovođenje.
Poslovođenje od strane više ortaka
Član 65.
(1) Ako pravo na poslovođenje imaju dva ili više ortaka ortačkog društva, svaki od tih ortaka ima pravo da postupa samostalno, osim ako se najmanje jedan ortak usprotivi tom pravu.
(2) Ako je osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva određeno da ortaci društva ovlašćeni na poslovođenje mogu da postupaju zajedno, za svaki posao potrebna je saglasnost svih ortaka društva ovlašćenih na poslovođenje, osim ako bi odlaganje donošenja te odluke prouzrokovalo štetu društvu.
(3) Ako je osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka ortačkog društva određeno da je, u slučaju poslovođenja od strane više ortaka, svaki ortak ovlašćen na poslovođenje dužan da postupa po instrukcijama drugih ortaka ovlašćenih na poslovođenje, svaki ortak dužan je da obavesti ostale ortake ovlašćene na poslovođenje radi donošenja zajedničke odluke o pravnoj radnji ili poslu.
(4) Ako ortak ovlašćen na poslovođenje s obzirom na okolnosti slučaja smatra da instrukcije u smislu stava 3. ovog člana nisu primerene, o tome obaveštava druge ortake radi zajedničkog odlučivanja, osim ako bi odlaganje odluke prouzrokovalo štetu društvu, kada može postupati samostalno, o čemu je dužan da bez odlaganja obavesti ostale ortake.
Obim poslovođenja
Član 66.
(1) Poslovođenje obuhvata ovlašćenje za obavljanje pravnih poslova i drugih radnji koji se redovno vrše pri obavljanju delatnosti ortačkog društva.
(2) Pravni poslovi i druge radnje koji nisu obuhvaćeni ovlašćenjem iz stava 1. ovog člana, mogu se obavljati samo uz saglasnost svih ortaka ortačkog društva.
Prenos prava na poslovođenje
Član 67.
(1) Ortak ortačkog društva ovlašćen na poslovođenje može preneti pravo na poslovođenje na treće lice, ako se sa tim saglase svi ortaci društva.
(2) Ortak ortač
kog društva koji prenese pravo na poslovođenje na treće lice koje nije ortak, odgovara za izbor lica na koje je preneo pravo na poslovođenje i za radnje tog lica u izvršavanju poslova poslovođenja.
Otkazivanje poslovođenja
Član 68.
(1) Ortak ortačkog društva može odustati od poslovođenja u otkaznom roku koji je određen osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva, ako za to postoji opravdan razlog, što cene ostali ortaci.
(2) Ništava je odredba osnivačkog akta ili ugovora ortaka društva kojom se ortak unapred odriče od prava na poslovođenje.
(3) Ako postoji opravdan razlog za hitno odustajanje od poslovođenja, ortak može od tog ovlašćenja da odustane i u kraćem otkaznom roku od roka iz stava 1. ovog člana.
(4) Ortak ortačkog društva ovlašćen na poslovođenje, pisanim putem, blagovremeno obaveštava sve ostale ortake društva o nameri da odustane od poslovođenja, radi omogućavanja kontinuiteta nezavršenih poslova od ostalih ortaka ovlašćenih na poslovođenje.
(5) Ako se ortak ortačkog društva odrekne ovlašćenja poslovođenja suprotno st. 1. i 3. ovog člana, dužan je da ortačkom društvu nadoknadi time prouzrokovanu štetu.
Oduzimanje ovlašćenja za poslovođenje
Član 69.
Ovlašćenje za poslovođenje može se odlukom nadležnog suda oduzeti po tužbi društva ili preostalih ortaka društva, ako se utvrdi da ortak nije sposoban da vodi poslove društva ili da čini težu povredu dužnosti poslovođenja.
Pravo na naknadu troškova
Član 70.
(1) Ortak ortačkog društva ima pravo na naknadu svih troškova koje je imao u vođenju poslova društva i koji su s obzirom na okolnosti slučaja bili neophodni.
(2) Troškovi iz stava 1. ovog člana padaju na teret ortačkog društva.
Dobit i gubitak
Član 71.
(1) Na kraju poslovne godine ortaci usvajaju finansijski izveštaj kojim se utvrđuje dobit i gubitak ortačkog društva i učešće svakog ortaka u dobiti i gubitku.
(2) Dobit ortačkog društva raspodeljuje se ortacima na jednake delove.
(3) Gubitak ortačkog društva raspodeljuje se na ortake društva na jednake delove.
(4) Deo dobiti koji pripada ortaku ortačkog društva u dobiti ortačkog društva, isplaćuje se najkasnije u roku od tri meseca od dana usvajanja finansijskog izveštaja.
(5) Ako osnivački akt ortačkog društva sadrži odredbu kojom se određuje samo udeo u dobiti ili samo udeo u gubitku, smatra se da se ona odnosi i na dobit i na gubitak.
Primenljivost
Član 72.
Odredbe čl. 59. do 71. ovog zakona primenjuju se ako osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka ortačkog društva nije drukčije određeno.
Odeljak 3.
Pravni odnosi društva i ortaka prema trećim licima
Pravo za zastupanje
Član 73.
(1) Ovlašćenje za zastupanje ortačkog društva ima svaki ortak, ako osnivačkim aktom društva nije drukčije određeno.
(2) Ako su dva ili više ortaka ovlašćeni da zastupaju ortačko društvo, svaki od ortaka ovlašćen je da postupa samostalno, ako osnivačkim aktom nije drukčije određeno.
(3) Osnivačkim aktom društva može da se odredi da ortaci društva mogu zastupati društvo samo zajedno.
(4) Ako su ortaci ortačkog društva, u skladu sa osnivačkim aktom ovlašćeni za zajedničko zastupanje, mogu da ovlaste jednog ili više ortaka ovlašćenih za zajedničko zastupanje da preduzimaju određene poslove ili određene vrste poslova, a izjava volje trećih lica učinjena jednom od ortaka ovlašćenih da zajedno zastupaju društvo, smatra se da je učinjena ortačkom društvu.
(5) Osnivačkim aktom ortačkog društva može da se odredi da ortaci društva mogu zastupati društvo samo zajedno sa prokuristom, kada se shodno primenjuje odredba stava 4. ovog člana.
(6) Podaci o ortacima koji zastupaju ortačko društvo o promeni lica ovlašćenih za zastupanje ili određivanje novih ortaka za zastupanje ortačkog društva, kao i promene obima ovlašćenja ortaka koji zastupaju ortačko društvo, registruju se u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija privrednih subjekata.
Otkazivanje ovlašćenja za zastupanje
Član 74.
(1) Ortak ortačkog društva ovlašćen za zastupanje, može otkazati ovlašćenje za zastupanje u otkaznom roku koji je određen osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva, ako za to postoji opravdan razlog što cene ostali ortaci.
(2) Ništava je odredba osnivačkog akta ili ugovora ortaka društva kojom se ortak unapred odriče ovlašćenja za zastupanje.
(3) Ako postoji opravdan razlog za hitno odustajanje od zastupanja, ortak može od zastupanja da odustane i u kraćem otkaznom roku od roka iz stava 1. ovog člana.
(4) Ortak ortačkog društva ovlašćen za zastupanje, pisanim putem, blagovremeno obaveštava sve ostale ortake društva o nameri da odustane od zastupanja radi omogućavanja kontinuiteta nezavršenih poslova od ostalih ortaka ovlašćenih za zastupanje.
(5) Ako se ortak ortačkog društva odrekne ovlašćenja za zastupanje suprotno st. 1. i 3. ovog člana, dužan je da ortačkom društvu nadoknadi time prouzrokovanu štetu.
Oduzimanje ovlašćenja na zastupanje
Član 75.
Ovlašćenje za zastupanje može se odlukom nadležnog suda ako osnivačkim aktom ortačkog društva nije drukčije određeno, oduzeti po tužbi društva ili preostalih ortaka društva, ako se utvrdi da ortak nije sposoban da zastupa društvo ili da čini težu povredu dužnosti zastupanja.
Prigovori i preboj (kompenzacija)
Član 76.
(1) Ortak ortačkog društva može podneti kako lične prigovore, tako i prigovore koje može istaći i društvo prema trećim licima.
(2) Potraživanja trećeg lica od ortaka ortačkog društva mogu se prebijati sa potraživanjima ortaka prema društvu.
Odgovornost novog ortaka
Član 77.
(1) Lice koje posle osnivanja društva stekne svojstvo ortaka odgovara za obaveze društva kao i postojeći ortaci, uključujući i obaveze nastale pre njegovog pristupanja društvu.
(2) Odredbe ugovora ortaka društva koje nisu u skladu sa stavom 1. ovog člana, nemaju pravno dejstvo prema trećim licima, osim ako se treće lice ne saglasi sa tim.
Odeljak 4.
Ortački udeo
Prenos udela trećim licima
Član 78.
(1) Ortak ortačkog društva može preneti svoj udeo trećem licu samo uz saglasnost ostalih ortaka.
(2) U slučaju prenosa udela trećem licu ostali ortaci ortačkog društva imaju pravo prečeg sticanja tog udela.
(3) Ako ortaci ortačkog društva ne daju saglasnost na prenos udela trećem licu, a ne iskoriste pravo prečeg sticanja, ortak društva može preneti svoj udeo trećem licu i bez te saglasnosti.
(4) Davanje u zalog udela ortaka ortačkog društva smatra se prenosom udela u smislu st. 1. do 3. ovog člana.
(5) Prenos udela na naslednike i pravne sledbenike ne smatra se prenosom udela trećem licu u smislu st. 1. do 3. ovog člana.
(6) Prenos udela trećim licima može se osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva drukčije odrediti.
Odgovornost kod prenosa udela
Član 79.
(1) U svim slučajevima prenosa udela, prenosilac udela i sticalac prenetog udela odgovaraju solidarno prema društvu za sve obaveze prenosioca udela prema društvu u trenutku prenosa, osim ako se ortaci ne sporazumeju drukčije.
(2) Zahtevi od strane ili u ime ortačkog društva iz stava 1. ovog člana zastarevaju u roku od tri godine od registracije prenosa udela.
(3) Odredba stava 2. ovog člana primenjuje se i na druge zahteve od strane ili u ime ortačkog društva protiv lica koje je prestalo biti ortak.
Odeljak 5.
Prestanak ortačkog društva i istupanje ortaka
Razlozi prestanka
Član 80.
(1) Ortačko društvo prestaje:
1) istekom vremena na koje je osnovano ili ispunjenjem cilja
osnivanja;
2) odlukom ortaka o prestanku;
3) stečajem društva;
4) neobavljanjem poslova neprekidno u periodu od dve godine;
5) sudskom odlukom o prestanku;
6) nastupanjem bilo kojeg drugog događaja određenog osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva koji ima za posledicu prestanak društva.
(2) Ako osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društa nije drukčije određeno, svojstvo ortaka u ortačkom društvu prestaje u slučaju:
1) smrti ortaka;
2) otvaranja stečaja nad nekim od ortaka;
3) otkaza nekog ortaka;
4) donošenja odluke ortaka u skladu sa osnivačkim aktom, ugovorom ortaka društva i ovim zakonom;
5) u drugim slučajevima određenim osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva.
Prećutno produženje
Član 81.
Ako je ortačko društvo osnovano na određeno vreme ili za ispunjenje određenog cilja, a protekom tog vremena ili ispunjenjem cilja osnivanja nastavi da posluje, smatra se da je društvo prećutno dobilo saglasnost svih ortaka da je osnovano na neodređeno vreme.
Otkaz i povlačenje ortaka
Član 82.
(1) Ortak ortačkog društva može da se povuče dobrovoljno iz društva, podnošenjem pisanog otkaza o povlačenju.
(2) Pisani otkaz iz stava 1. ovog člana podnosi se najmanje šest meseci pre isteka poslovne godine, osim ako je osnivačkim aktom drukčije određeno.
(3) Pravo ortaka iz stava 1. ovog člana ne može se ograničiti niti isključiti.
Sudska odluka o prestanku društva
Član 83.
(1) Po tužbi nekog od ortaka ortačkog društva, sud donosi odluku da društvo prestaje kada za to postoji opravdan razlog.
(2) Opravdan razlog u smislu stava 1. ovog člana postoji ako sud nađe da: ortak društva, sa namerom ili grubom nepažnjom, povredi svoju dužnost koja je, u smislu ovog zakona, osnivačkog akta ili ugovora ortaka društva od uticaja na poslovanje društva; je ispunjenje takve dužnosti faktički nemoguće; nije moguće da društvo drukčije nastavi poslovanje, a da to poslovanje bude u skladu sa ovim zakonom, osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva.
(3) Ništav je sporazum kojim se isključuje ili ograničava pravo ortaka na podnošenje tužbe iz stava 1. ovog člana.
(4) Tužba iz stava 1. ovog člana podnosi se protiv ortačkog društva i svih drugih ortaka kod nadležog suda.
(5) Umesto odluke o prestanku ortačkog društva u skladu sa st. 1. do 4. ovog člana, sud može, ako se u tom smislu preinači tužbeni zahtev, da isključi ortaka društva u skladu sa članom 84. ovog zakona.
Isključenje ortaka
Član 84.
(1) Na isključenje ortaka ortačkog društva shodno se primenjuju odredbe ovog zakona o isključenju člana društva s ograničenom odgovornošću.
(2) Odluku o isključenju ortaka ortačkog društva donose preostali ortaci u skladu sa članom 63. ovog zakona.
Posledice istupanja ortaka iz društva
Član 85.
(1) Udeo ortaka koji istupi iz ortačkog društva raspodeljuje se ostalim ortacima društva na jednake delove.
(2) Ortaci koji ostaju u društvu dužni su da isplate ortaku koji istupa iz ortačkog društva u novcu ono što bi on primio na osnovu obračuna koji bi se napravio kada bi u vreme njegovog istupanja društvo prestalo da postoji, ne uzimajući u obzir tekuće nezavršene poslove.
(3) Ako vrednost imovine ortačkog društva nije dovoljna za to da se pokriju obaveze društva, ortak koji istupa iz društva plaća društvu deo nepokrivenog iznosa srazmerno njegovom učešću u gubitku društva.
(4) Odredbe st. 1. do 3. ovog člana primenjuju se ako osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka ortačkog društva nije drukčije određeno.
Učešće ortaka koji je istupio iz društva u nezavršenim poslovima
Član 86.
Ortak ortačkog društva koji istupa iz društva, učestvuje u dobiti i gubitku iz poslova koji u vreme njegovog istupanja još nisu bili završeni sa stanjem na dan njegovog istupanja, ako osnivačkim aktom ili ugovorom ortaka društva nije drukčije određeno.
Postupak u slučaju kad ostane jedan ortak
Član 87.
(1) Ako iz bilo kog razloga ostane jedan ortak ortačkog društva, taj ortak je dužan da preduzme sve neophodne mere da uskladi poslovanje društva uslovima propisanim ovim zakonom ili da nastavi poslovanje kao preduzetnik, najkasnije u roku od tri meseca od dana kada je ostao jedini ortak društva.
(2) Ako u roku iz stava 1. ovog člana jedini ortak ortačkog društva ne uskladi svoj položaj sa odredbama ovog zakona, ortačko društvo prestaje likvidacijom.
Nastavljanje društva sa naslednicima
Član 88.
(1) Ortačko društvo nastavlja da posluje sa naslednicima preminulog ortaka, ako je tako određeno osnivačkim aktom i uz saglasnost naslednika.
(2) Naslednici mogu izvršavati svoja prava u skladu sa stavom 1. ovog člana od dana saznanja za nasleđivanje ili od dana imenovanja zastupnika nasledniku koji nema poslovnu sposobnost, zavisno od okolnosti slučaja.
Registracija prestanka društva
Član 89.
(1) Preostali ortaci ovlašćeni za zastupanje ortačkog društva prijavljuju prestanak društva i istupanje ortaka iz društva, radi registracije i objavljivanja.
(2) U slučaju prestanka sudskom odlukom, sud po službenoj dužnosti prijavljuje registru prestanak ortačkog društva.
