Saborna crkva Svetog oca Nikolaja (1762) – prva raskošna barokna crkva sagrađena na ovim prostorima, koja dominira ambijentom svojom monumentalošću i vitkim tornjevima. Svojim arhitektonskim rešenjima, sa dva velika i jednim malim zvonikom i izduženim brodom predstavlja biser srpkog graditeljstva XVIII veka i pravi kamen međaš u razvoju neimarstva. Takođe u samom hramu su smešteni biseri srpske umetnosti XVIII i XIX veka, dela Teodora Kračuna, Jakova Orfelina i Paje Jovanovića, slikara koji su, svaki u svom periodu, predstavljali vrh srpskog slikarstva. To se naročito odnosi na barokni ikonostas, rad Atanasija Markovića, koji predstavlja jedan od najlepših baroknih duboreza u ovom delu Evrope. Zajedno sa ikonama Teodora Kračuna i Jakova Orfelina ovaj ikonostas ima veliki međunarodni značaj. Pored ovoga, u hramu se čuva i čudotvorna ikona Bogorodice sa malim Hristom, rad nepoznatog ruskog majstora iz XIV veka, kao i kivot sa delom svetih moštiju Svetog Arsenija Sremca, učenika i naslednika Svetog Save na arhiepiskopskom tronu.

 

Donja crkva Sv. Petra i Pavla (1719) – predstavlja prvu obnovljenu crkvu od kraja srednjeg veka koja je podignuta u mestu, sa ikonostasom Dimitrija Bratoglića. Ovo je ujedno i jedan od poslednjih hramova koji su izgrađeni u tradicionalnom srpsko-vizantijskom stilu na prostoru severno od Save i Dunava. U crkvi Sv. Petra i Pavla je 1782. godine hirotonisan za Cetinjskog vladiku Petar I Petrović Njegoš. Ovaj hram ima širi regionalni značaj.

 

Gornja crkva Vavedenja Presvete Bogorodice (1746) – pominje se u istorijskim izvorima iz XVI veka, kao manastir i metoh manastira Hilandara. Današnji izgled dobija polovinom XVIII veka, kada je na inicijativu patrijarha Arsenija Jovanovića – Šakabente srušen stari i podignut novi hram. Ikonostas u crkvi delo je Dimitrija Bačevića iz 1746. godine. U kripti crkve sahranjeni su srpski patrijarsi Lukijan Bogdanović i Georgije Branković. Ovaj hram ima regionalni značaj.

 

Rimokatolička crkva Svetog Trojstva (1765) – sagrađena na temeljima srednjovekovnog benediktanskog samostana. Crkva je izgrađena kao mali župski hram u tradicionalnom baroknom stilu. Drvena ulazna vrata jedinstven su primer barokne duborezačke tehnike na ovim prostorima. U sklopu crkve nalazi se i Župni ured, podignut početkom XIX veka. Sam hram ima regionalni značaj.

 

Kapela Gospe od mira (1817) – rotonda, sagrađena po ugledu na turski vojni šator, sa četiri ulaza, predstavlja simbol jednog od najvažnijih svetkih istorijskih događaja, koji se odigrao upravo u Sremskim Karlovcima. Nakon završetka Velikog bečkog rata (1683-1699), između tadašnjih velikih sila učesnica u ratu (Austrije, Venecije, Poljske i Rusije) sa jedne strane i Turske sa druge, uz posredovanje Engleske i Holandije, nakon dugih i teških pregovora, 26. januara 1699. godine sklopljen je Karlovački mir. Tokom pregovora korišten je okrugli sto, prvi put u istoriji svetske diplomatije. Zbog svog značaja u istoriji diplomatije, ovaj hram ima međunarodni ugled.

 

 

Patrijaršijski dvor (1894) – sedište Mitropolije Beogradsko-Karlovačke i Patrijaršije Srpske do 1920. godine. Ovo zdanje predstavlja jednu od najraskošnijih palata u ovom delu Evrope, biser srpske arhitekture s kraja XIX veka. Arhitektonski posmatrano, dvor predstavlja kombinaciju dva stila – baroka i neorenesanse. U sklopu dvora nalazi se kapela Sv. Dimitrija, sa ikonostasom iz 1897. godine – radom Uroša Predića. Svečana sala je služila kao mesto okupljanja sabora iz 1920. godine na kojem je proglašeno ujedinjenje Srpske pravoslavne crkve. U samoj sali se nalaze raskošna ogledala, ali je većina enterijera opljačakana u toku Drugog svetskog rata. U okviru dvora nalazi se nekoliko prostorija, koje su pretvorene u muzej SPC. Sam dvor se može ubrojati u spomenike kulture od nacionalnog značaja. Danas predstavlja sedište Eparhije sremske i letnju rezidenciju srpskog patrijarha.

 

Palata barona Rajačića – „Ilion“ (1848) – privatna rezidencija ugledne karlovačke plemićke porodice Rajačić, u kojoj je danas smeštena Zavičajna zbirka Sremskih Karlovaca, Muzeja grada Novog Sada. Ovaj dvorac ima karakteristike tadašnjih zdanja ugraskog plemstva i bogatog građanstva, sa raskošnim vrtom i česmom. Ima regionalni značaj.

 

Palata Crkveno-narodnih sabora (1900) – zdanje koje raspolaže sa najlepšom svečanom salom u regionu, danas sedište najstarije srpske Bogoslovije. U ovoj zgradi smešteno je i sedište odeljenja arhiva SANU, pre svega raspolaže građom Mitropolije Beogradsko-Karlovačke i Patrijaršije Srpske. Ovo zdanje ima širi regionalni značaj.

 

Palata Stefaneum (1903) – đački internat podignut na inicijativu patrijarha Georgija Brankovića, po projektu arhitekte Vladimira Nikolića, u neoklasicističkom stilu. U ovoj zgradi se danas nalazi institut srpskog naroda čije je sedište u Ženevi i Beogradu. U zgradi je smešteno nekoliko vrednih legata značajnih srpskih umetnika, uglavnom iz dijaspore.

 

Karlovačka gimnazija (1891), monumentalno zdanje koje dominira centrom mesta, sagrađeno u kombinaciji stilova Raške škole XII veka i stila secesije. Ovo zdanje raspolaže sa raskošnom svečanom salom i spomen bibliotekom, koja predstavlja prvu modernu biblioteku kod nas, sa oko 18.000 vrednih, retkih i unikatnih dela od kraja srednjeg do početka XX veka. Ovo je ujedno i najstarija srpska gimnazija. Škola predstavlja biser arhitekture kraja 19. veka i ima nacionalni značaj.

 

Kuća Dimitrija Anastasijevića Sabova (1790) – barokono zdanje, koje se smatra jednom od najlepših kuća u Vojvodini, sa raskošnim okovima na prozorima od kovanog gvožđa.

 

Kuća Jakova Orfelina spada u red građanskih kuća sa kraja XVIII veka, sa bogato dekorisanom fasadom.

 

Kuće porodice Atanacković (XVIII vek), Ćirić, itd.

 

Česma „Četiri lava“ (1799) – barokna fontana na glavnom gradskom trgu, nastala je kao kruna završetka prvog gradskog vodovoda. Zbog svog prepoznatljivog izgleda predstavlja simbol mesta. Postoji verovanje u Karlovcima da onaj ko pije vode sa ove česme ostaje zauvek vezan za Sremske Karlovce.

 

Varadinska česma – nalazi se na ulazu u Sremske Karlovce (iz pravca Petrovaradina). Ova česma se pominje još u tursko doba. Nekada je imala u zidu ikonu Svetog Ilije i arhiđakona Stevana.

 

Česma Svetog Andrije – nalazi se u Donjem kraju (u ulici Mitropolita Stratimirovića), kod kuće porodice Popović-Smotra. Podignuta je naporima gradskih vlasti. Ovo je jedina karlovačka česma koja je uvek imala vodu ispravnu za piće.

 

Česma Patrijarhovac – nalazi se u dvorištu palate Ilion. Podignuta je 1884. godine i posvećena Bogojavljenju.

 

…pročitajte i Turizam Sremskih Karlovaca